Terceira Declinação
Diferentemente da primeira e segunda declinações, a terceira declinação possui variações significativas no nominativo singular, mas compartilha características fundamentais que se repetem na maioria dos vocábulos:
• O genitivo singular (geralmente terminado em -ος ou -εως) revela o verdadeiro radical da palavra, que serve de base para os demais casos.
• O genitivo plural sempre tem a desinência -ων.
• O dativo sempre contém a vogal iota: -ι no singular e -σι(ν) no plural (quando o radical termina em gutural, κ/γ/χ + σιν = -ξιν).
• Em diversos vocábulos masculinos e femininos, o acusativo singular termina em -α (ou -ν).
1. Vocábulos Masculinos e Femininos (Genitivo em -ος)
| Caso | πατήρ (ὁ) - pai | μήτηρ (ἡ) - mãe | γυνή (ἡ) - mulher | χάρις (ἡ) - graça |
|---|---|---|---|---|
| Nom. Sg. | πατήρ | μήτηρ | γυνή | χάρις |
| Gen. Sg. | πατρός | μητρός | γυναικός | χάριτος |
| Dat. Sg. | πατρί | μητρί | γυναικί | χάριτι |
| Acus. Sg. | πατέρα | μητέρα | γυναῖκα | χάριν (ou χάριτα) |
| Voc. Sg. | πάτερ | μῆτερ | γύναι | χάρις |
| Nom. Pl. | πατέρες | μητέρες | γυναῖκες | χάριτες |
| Gen. Pl. | πατέρων | μητέρων | γυναικῶν | χαρίτων |
| Dat. Pl. | πατράσι(ν) | μητράσι(ν) | γυναιξίν | χάρισι(ν) |
| Acus. Pl. | πατέρας | μητέρας | γυναῖκας | χάριτας |
Seguem este padrão: αἰών (αἰῶνος), ὁ (era, eternidade); ἀνήρ (ἀνδρός), ὁ (homem, marido); ἐλπίς (ἐλπίδος), ἡ (esperança); μάρτυς (μάρτυρος), ὁ (testemunha); ποιμήν (ποιμένος), ὁ (pastor); σάρξ (σαρκός), ἡ (carne); σωτήρ (σωτῆρος), ὁ (salvador); χείρ (χειρός), ἡ (mão); e o pronome indefinido/interrogativo τις / τίς (τινός).
2. Vocábulos com Genitivo Singular em -εως
| Caso | βασιλεύς (ὁ) - rei | ἀρχιερεύς (ὁ) - sumo sacerdote | δύναμις (ἡ) - poder |
|---|---|---|---|
| Nom. Sg. | βασιλεύς | ἀρχιερεύς | δύναμις |
| Gen. Sg. | βασιλέως | ἀρχιερέως | δυνάμεως |
| Dat. Sg. | βασιλεῖ | ἀρχιερεῖ | δυνάμει |
| Acus. Sg. | βασιλέα | ἀρχιερέα | δύναμιν |
| Voc. Sg. | βασιλεῦ | ἀρχιερεῦ | δύναμις |
| Nom./Acus. Pl. | βασιλεῖς | ἀρχιερεῖς | δυνάμεις |
| Gen. Pl. | βασιλέων | ἀρχιερέων | δυνάμεων |
| Dat. Pl. | βασιλεῦσι(ν) | ἀρχιερεῦσι(ν) | δυνάμεσι(ν) |
Seguem este modelo: γραμματεύς (γραμματέως), ὁ (escriba); θλίψις (θλίψεως), ἡ (tribulação); κρίσις (κρίσεως), ἡ (juízo); πίστις (πίστεως), ἡ (fé); πόλις (πόλεως), ἡ (cidade).
3. Vocábulos Neutros da Terceira Declinação
| Caso | ὕδωρ (τό) - água | ὄνομα (τό) - nome | πνεῦμα (τό) - espírito | ἔθνος (τό) - nação |
|---|---|---|---|---|
| Nom./Acus. Sg. | ὕδωρ | ὄνομα | πνεῦμα | ἔθνος |
| Gen. Sg. | ὕδατος | ὀνόματος | πνεύματος | ἔθνους |
| Dat. Sg. | ὕδατι | ὀνόματι | πνεύματι | ἔθνει |
| Nom./Acus. Pl. | ὕδατα | ὀνόματα | πνεύματα | ἔθνη |
| Gen. Pl. | ὑδάτων | ὀνομάτων | πνευμάτων | ἐθνῶν |
| Dat. Pl. | ὕδασι(ν) | ὀνόμασι(ν) | πνεύμασι(ν) | ἔθνεσι(ν) |
Seguem o modelo neutro em -ματος: αἷμα (αἵματος), τό (sangue); θέλημα (θελήματος), τό (vontade); ῥῆμα (ῥήματος), τό (palavra); στόμα (στόματος), τό (boca); σῶμα (σώματος), τό (corpo). Outros neutros importantes: φῶς (φωτός), τό (luz); πῦρ (πυρός), τό (fogo); ὄρος (ὄρους), τό (monte); ἔτος (ἔτους), τό (ano); τέλος (τέλους), τό (fim).
4. Adjetivos Misto/3ª Declinação: πᾶς, πᾶσα, πᾶν (todo, cada) e πολύς, πολλή, πολύ (muito)
| Caso | Masc. (πᾶς) | Fem. (πᾶσα) | Neut. (πᾶν) | Masc. (πολύς) | Fem. (πολλή) | Neut. (πολύ) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nom. Sg. | πᾶς | πᾶσα | πᾶν | πολύς | πολλή | πολύ |
| Gen. Sg. | παντός | πάσης | παντός | πολλοῦ | πολλῆς | πολλοῦ |
| Dat. Sg. | παντί | πάσῃ | παντί | πολλῷ | πολλῇ | πολλῷ |
| Acus. Sg. | πάντα | πᾶσαν | πᾶν | πολύν | πολλήν | πολύ |
| Nom. Pl. | πάντες | πᾶσαι | πάντα | πολλοί | πολλαί | πολλά |
| Gen. Pl. | πάντων | πασῶν | πάντων | πολλῶν | πολλῶν | πολλῶν |
| Dat. Pl. | πᾶσι(ν) | πάσαις | πᾶσι(ν) | πολλοῖς | πολλαῖς | πολλοῖς |
| Acus. Pl. | πάντας | πάσας | πάντα | πολλούς | πολλάς | πολλά |
Vocabulário
Vocabulário do Capítulo
- ἐπερωτάω: pergunto; exijo
- ἐρωτάω: pergunto; peço
- εὐαγγελίζω: anuncio boas novas, evangelizo
- πίνω: bebo
- συνάγω: reúno
- γραμματεύς (γραμματέως), ὁ: escriba
- ἐλπίς (ἐλπίδος), ἡ: esperança
- θέλημα (θελήματος), τό: vontade
- θλίψις (θλίψεως), ἡ: tribulação, angústia
- κρίσις (κρίσεως), ἡ: julgamento, juízo
- πῦρ (πυρός), τό: fogo
- ῥῆμα (ῥήματος), τό: palavra
- στόμα (στόματος), τό: boca
- ὕδωρ (ὕδατος), τό: água
- φῶς (φωτός), τό: luz
ἐν ἑνὶ πνεύματι ἡμεῖς πάντες εἰς ἓν σῶμα ἐβαπτίσθημεν
(Pois em um só Espírito todos nós fomos batizados em um só corpo — 1 Coríntios 12.13)